BAHARATLAR
1.Beyaz Toz Biber
Karabiberin dış kabuğu alınmış ve öğütülmüş olanıdır.
Karabiberden daha keskin kokuludur, tadı karabibere göre daha hafiftir.
2.Biberiye
Küçük, kalınca, ensiz ve kokulu olan yaprakları et
yemeklerinde ve soslarda kullanılır. Tazesi bağırsak, böbrek, bronşit gibi
çeşitli hastalıklarda da kullanılmaktadır..
3.Cevz-i Bevva
Sıcak bölgelerde yetişen bir ağacın bir yemişidir.
Rendelenerek toz haline getirilir ve tavalarda, et, dolma ve sarmalarda
kullanılır.
4.Çam fıstığı
Çam kozalaklarının içinden çıkartılır. Dolmalarda ve
aşurede kullanılır.
5.Çemen otu
Sert, kahverengimsi sarı renkli bir tohumdur. Öğütülmüş
olarak turşularda, çorbalarda, ve et yemeklerinde kullanılır.
6.Çörek otu
Çöreklerde ve ekmeklerin üzerine pişirilirken serpilir.
Salatalarda da çörekotu kullanılabilir.
7.Defne
Defne ağacının yaprağıdır. Çeşitli balık, et, kümes ve av
hayvanlarının etlerinden yapılan yemeklerde, kebaplarda, ayrıca bazı turşu ve
konservelerde kullanılır.
8.Dereotu
Maydanozdan sonra en çok kullanılan taze ottur. Sindirimi
kolaylaştırıcı bir bitkidir. Birçok salata ve zeytinyağlı yemeklerde kullanılır.
9.Dolmalık Fıstık
Çam kozalaklarının yemişidir.Özellikle dolma içlerinde ve
aşurede kullanılır.
10.Fasulye otu
Özellikle kuru fasulye ya da diğer baklagiller
pişirilirken katılırsa lezzet veren bir ottur.
11.Frenk fesleğeni
Nanegillerden tropik kökenli bir ot. Patlıcan ve biberli
yemeklerle de önerilir.
12.Frenk maydanozu
Yerli maydanozun kıvırcık yapraklısı. Kokusu daha
hafiftir.
13.Hardal
Bu bitkinin tohumu, un durumuna getirilir ve sirkeyle
karıştırılarak macun kıvamında bir karışım yapılır. Izgara etlerin yanında ve
bazı soslarda kullanılır.
14.Haşhaş Tohumu
Haşhaş bitkisinin tohumudur. Mavi-siyah veya beyaz renkte
olur. Ekmek, çörek, börek gibi hamur işlerinde kullanılır.Ayrıca kavrularak
salata, kanepe, mezelere katılır.
15.Hintcevizi
Bir diğer adı müskat’tır. Beşamel sos ve benzerleri ile
peynirli yemeklerde kullanılır. En ince rendeden çekilir. Acımsı tadından ötürü
çok küçük miktarlarda kullanılmalıdır. Çocukların bağırsaklarını rahatlatan bir
özelliği de vardır.
16.Karabiber
Kuru ve siyah tanelerinin baharlı ve acı bir tadı vardır.
Hemen hemen her türlü yemekte bütün veya toz durumda kullanmak mümkündür. Türk
mutfağının temel maddeleri arasında yerini almıştır.
17.Kakule
Sıcak iklimlerde yetişen kakulenin tohumları küçük ve
beyazımsı renktedir. İştah açıcı ve mide bozukluklarını giderici özelliği
vardır.
18.Karanfil
Bu bitkinin (çiçeğin) koyu renkli, küçük çivi biçimindeki
tomurcukları kurutulur ve öğütülerek toz haline getirildikten sonra veya
dövülmeden tane olarak kullanılır. Kompostolarda, bazı tatlılarda, şerbetlerde,
keklerde, dondurmalarda ve bazı yahnilerde kullanılır.
19.Kekik
Anadolu’nun hemen her yerinde bulunan bir ottur. Daha çok
dağlarda yetişir. Kurtularak kullanılır. Etlerde, ızgaralarda, sebzelerde ve
balıklarda kullanılır. Özellikle çorbalarda nane gibi kekik de bol kullanılır.
20.Kırmızı Pul Biber
Taze acı biberin kurutulup pul haline getirilmesi ile
yapılır.
22.Kırmızı Toz Biber
Acı ve tatlı taze biberlerin kurutulup, dövülmesinden elde
edilmiştir.Sıcak yöre yemeklerinin çoğunda kullanılır.
23.Kimyon
Genel olarak toz halinde kullanılmaktadır. Daha çok
Anadolu’da yekişir. Türk mutfağında, köftelerde, bazı et yemeklerinde ve sucuk
yapımında kullanılır. Pişmemiş etin kokusunu alabilen bir baharattır.
24.Kişniş
Kişniş genellikle şuruplarda ve likörlerde
kullanılmaktadır. Kişniş şekeri pastacılıkta ve bazı et yemeklerinde de
kullanılmaktadır. Bitkinin yaprak ve filizleri de çorba ve salatalara doğranarak
yenir.
25.Köftebaharı
Bu baharat, değişik baharatların belirli ölçülerde
karıştırılıp öğütülmesinden elde edilir. Kişniş, Karabiber, Kırmızı Biber,
Karanfil, Defne yaprağı ve Kekik’ten oluşur. Daha çok köftelerde kullanılır.
26.Köri
Kimyon, biber, zerdeçal, kişniş, karanfil, kakule,
zencefil, hintcevizi, demirhindi ve acı kırmızı biberden oluşan bir baharat
karışımıdır.
27.Kuşüzümü
Pilav, dolma içleri ve bazı tatlılarda kullanılır.
28.Maydanoz
Her türlü salata ve yemekte kullanılır. Kök maydanozda
ıtırlı bir yağ bulunduğundan bazı soslarda ve yemek sularında bu köklerden
yararlanılmaktadır.
29.Mercanköşk
Kekiğe çok yakın bir ottur. Salatalardan başka et
yemeklerinde, sebzelerle de kullanılır. Genellikle yemeğe pişmesine yakın konur.
Sindirimi kolaylaştırıcı bir etkisi olduğundan, av etleri gibi sindirimi zor
yemeklerde mutlaka kullanılır.
30.Safran
Safran,
kullanıldığı yemeğe sapsarı bir renk verir. Keskin ve hafif acımsı bir tadı
vardır. Bazı balık ve deniz mahsulleri yahnilerinde, pilavlarda ve sütlü,
pirinçli tatlılarda kullanılır. Zeytinyağında ise hiç erimez. Ayrıca safrandan
zerde adı verilen bir tatlı da yapılır.
31.Sumak
Toz
haline getirilerek kullanılmaktadır. Ekşimsi bir tadı vardır. Kebaplara ve bazı
salatalara ekşilik vermek için kullanılır.
32.Susam
Simit ve benzer çeşitli
hamurlu yiyeceklerde ya da tahin yapmında kullanılır.
33.Tarçın (çubuk)
Bazı
pasta, kek, bisküviler ve sütlü tatlılarda ayrıca boza, salep gibi içeceklerde
kullanılmaktadır.
34.Tarhun
Bazı soslarda, salçalı et
yemeklerde, soslarda, yumurtalarda ve salatalarda kullanılır.
35.Tatlı Kırmızı Toz Biber
Tatlı
kırmızı biberlerin kurutulup toz haline getirilmesiyle elde edilir. Pek çok
yemekte kullanılır.
36.Tere
Bu
bitkinin yaprakları genellikle salata olarak yenir. Servis tabakların
süslenmelerinde de kullanılır.
37.Toz Tarçın
Çubuk tarçının
kullanıldığı her yerde kullanılır.
38.Vanilya
Meksika kökenli bir baharat.
Pastacılık ve şekercilikte krema, kek, dondurma, komposto, poşe meyveler ve
sütlü tatlıları lezzetlendirmek için kullanılır.
39.Yenibahar
Kullanılan
kısmı meyvesidir. İştah açıcı, gaz söktürücü ve kabıza karşı etkilidir. Mutfakta
ise etli yemeklerde, köfte, sosis, çeşitli tatlı ve dolmalarda kullanılır.
40.Zencefil
Bir
bitkinin toprak altında kalan gövdesinin kurutulmasıyla elde edilir. Genellikle
şerbet, meşrubat ve likör yapımında kullanılmaktadır.
41.Zerdeçal
Yaprakları sivri uçlu, çiçekleri sarı renkte bir bitkidir. Et, balık, yumurtalı yemeklere katılır. Ayrıca kimi zaman safranın yerine de kullanılmaktadır.